Czym jest blended whiskey?

Blended whiskey to najpopularniejszy rodzaj irlandzkiej whisky, będący fundamentem jej światowej konsumpcji. Choć często postrzegana jako mniej prestiżowa niż single malt, ma swoje unikalne zalety i zastosowania.

Whiskey blended powstaje w wyniku połączenia co najmniej dwóch różnych rodzajów whiskey: whiskey zbożowej (single grain) oraz whiskey słodowej (single malt) i/lub whiskey pot still, które leżakują w drewnianych beczkach przez co najmniej 3 lata.

Najbardziej znane marki irlandzkiej blended whiskey to: Jameson, Bushmills, Tullamore D.E.W. i Proper No. Twelve.

Definicja – co oznacza „blended” w świecie whiskey

W świecie whisky, słowo „blended” oznacza, że alkohol jest mieszanką różnych destylatów. Whiskey blended powstaje w wyniku połączenia co najmniej dwóch różnych rodzajów whiskey: whiskey zbożowej (single grain) oraz whiskey słodowej (single malt) i/lub whiskey pot still, które leżakują w drewnianych beczkach przez co najmniej 3 lata.

Blended whiskey a blended whisky – różnice w nazewnictwie i pochodzeniu

Podstawowa różnica między „whisky” a „whiskey” wynika ze sposobu zapisu nazwy trunku, który wskazuje na jego pochodzenie. „Whisky” (bez „e”) jest terminem używanym w Szkocji (np. blended scotch whisky), Japonii (np. japanese whisky blended), Kanadzie (np. canadian blended whisky) i kilku innych krajach. Z kolei „whiskey” z „e” to zapis stosowany w Irlandii oraz Stanach Zjednoczonych. W zależności od kraju pochodzenia można więc kupić „whiskey” lub „whisky” mieszaną.

Jak powstaje blended whiskey?

Blended whiskey powstaje w wyniku połączenia co najmniej dwóch różnych rodzajów whiskey: whiskey zbożowej (single grain) oraz whiskey słodowej (single malt) i/lub whiskey pot still.

Zarówno whiskey single malt, jak i pot still powstają wyłącznie z jęczmienia i destylowane są w tradycyjnych miedzianych alembikach. W Irlandii stosowana jest zazwyczaj trzykrotna destylacja (triple distillation), co wyróżnia ją na tle szkockiej whisky single malt, gdzie praktykuje się destylację dwukrotną.

Whiskey single grain otrzymywana jest z mieszanki różnych zbóż (m.in. kukurydzy, jęczmienia, pszenicy czy żyta) i destylowana jest w kolumnie destylacyjnej. Dzięki temu posiada lżejszy i łagodniejszy smak.

Każda z whiskey musi leżakować w drewnianych beczkach przez co najmniej 3 lata. Po tym czasie zawartość różnych beczek jest ze sobą mieszana. Za proces blendingu odpowiada Master Blender – osoba posiadająca fantastyczny zmysł węchu i wyczucie smaku, która w świecie whisky cieszy się ogromnym uznaniem. Ceniony Master Blender posiada zarówno wiedzę z zakresu biologii i chemii, różnych rodzajów whisky, jak również intuicję i doświadczenie zdobyte przez lata praktyki.

Dojrzewanie w beczce ma ogromne znaczenie. Ta sama whisky umieszczona w dwóch różnych beczkach stworzy dwa zupełnie inne trunki. Beczka po bourbonie wzmacnia aromaty wanilii, natomiast beczka po sherry wydobywa nuty suszonych owoców. Sztuką Master Blendera jest takie połączenie wszystkich składników aby stworzyć najlepsze blended whisky o charakterystycznym i zdefiniowanym profilu smakowym.

Whiskey blended może być mieszanką nawet 40-50 różnych whiskey, dzięki czemu może zyskać bardzo złożony smak. Gotowy produkt jest rozcieńczany wodą do pożądanej mocy (zazwyczaj 40%) i butelkowany.

Jeśli na etykiecie whiskey widnieje wiek (np. 12 lat), dotyczy on najmłodszego trunku użytego w mieszance.

Rodzaje blended whiskey – najpopularniejsze style

Irish blended whiskey – lekkość i gładki finisz

Irlandzka whiskey blended wyróżnia się lekkim, łagodnym i gładkim smakiem, wynikającym z trzykrotnej destylacji oraz brakiem używania torfu w procesie słodowania jęczmienia. Irlandzka whiskey blended posiada lekkie, kwiatowe, cytrusowe, waniliowe, karmelowe i owocowe akcenty oraz gładki finisz.

W Irlandii do leżakowania whiskey dopuszczone są inne rodzaje drewna niż dąb, np.: kasztan, wiśnia czy cedr. Wyróżnikiem składu irlandzkiej whiskey blended jest również whiskey pot still – destylowana w tradycyjnych alembikach z mieszanki słodowanego i niesłodowanego jęczmienia.

Blended whiskey z USA i świata – czym może zaskoczyć?

W Stanach Zjednoczonych pojęcie blended whiskey posiada zgoła odmienną definicję niż w Irlandii lub Szkocji. American blended whiskey musi zawierać co najmniej 20% whisky, a pozostałą część może stanowić whisky lub neutralny spirytus zbożowy. Przez lata był to alkohol tani, nie cieszący się zbyt dobrą reputacją. Obecnie jednak wiele różnych destylarni produkuje jakościowe „blendy” składające się wyłącznie z whiskey, np. mieszanki bourbonu i whiskey single malt, starając się odczarować tą kategorię.

Jak wybrać blended whiskey? Poradnik zakupowy

Smak i aromat: łagodna, waniliowa, dymna, korzenna – jak dobrać profil

Podstawowe irlandzkie whiskey blended takie jak: Jameson Original, Tullamore D.E.W., Bushmills Original, Paddy, Proper No. Twelve czy Kilbeggan charakteryzują się łagodnym, waniliowo-owocowym smakiem. Świetnie sprawdzą się one jako baza do koktajli lub drinków.

Irlandia nie specjalizuje się w produkcji torfowych whiskey, stąd oferta dymnych „blendów” jest tutaj dość skromna. Do najbardziej znanych pozycji należą: Kilbeggan Black oraz Dunville’s Peated.

Wiek, proporcje, beczki i finisz – co ma największy wpływ na jakość

W produkcji whiskey blended wykorzystywane są destylaty w różnym wieku, z różnych beczek i otrzymane z różnych zbóż. Najistotniejszy wpływ na smak whiskey ma rodzaj użytych beczek oraz wiek zawartych w niej destylatów.

Jeżeli szukamy bardziej złożonego smaku warto sięgnąć po whiskey leżakowaną lub finiszowaną nie tylko w beczkach po bourbonie, ale również po innych alkoholach, jak np.: sherry, rumie czy piwie lub w beczkach poddanych mocnemu wypaleniu – np. Jameson Black Barrel.

Warto również wybierać whiskey oznaczoną wiekiem, np. 8yo czy 12yo, mówiącą nam o tym, że znajdujące się w jej składzie destylaty dojrzewają w beczkach znacznie dłużej niż obowiązkowe 3 lata – odpowiednio 8 i 12 lat.

Moc (ABV) i filtracja – dla kogo 40%, a dla kogo 46%+

Większość whiskey blended butelkowana jest ze standardową zawartością alkoholu 40% – najniższą dopuszczalną mocą, przy której alkohol może być oznaczony jako whiskey. W stężeniu 40% alkohol nie jest dla podniebienia zbyt przytłaczający i pozwala na wydobycie subtelniejszych smaków i aromatów, przez co jest on bardziej przystępny do picia i dobrze nadaje się do koktajli.

Mimo to dla wielu koneserów whisky rozcieńczona do mocy 40% jest zbyt płaska i wodnista, stąd też niektórzy producenci zaczęli butelkować whisky w wyższej mocy 43 lub 46% bez filtracji na zimno.

Filtracja na zimno to proces, któremu poddawana jest zazwyczaj każda whisky 40%. Polega on na tym, że przed zabutelkowaniem alkohol jest schładzany do temperatury ok. 0-2°C i przepuszczany przez filtry, celem usunięcia naturalnych tłuszczy i białek, powodujących zmętnienie whisky w niskiej temperaturze, np. po dodaniu lodu lub schłodzeniu. Niestety usuwane związki zawierają również cenne aromaty i smaki.

Okazało się, że w wyższej mocy 46%, whisky nie mętnieje, co stanowi doskonały kompromis między przyswajalnością alkoholu, a złożonością smaku. Jeżeli od whisky oczekujemy większej kompleksowości, a podniesiona moc alkoholu nie jest dla nas przeszkodą, warto wybierać produkty nie filtrowane na zimno (oznaczone jako „non-chill filtered”).

Jak pić blended whiskey?

Jak powinno się pić whiskey blended? To pytanie z pewnością zadaje sobie wiele osób zaczynających swoją przygodę z whisky. Odpowiedź na to pytanie jest prosta – pijmy tak jak nam smakuje!

Whiskey można pić na wiele sposobów. Każdy z nich oferuje inne doznania.

Czysta, z lodem czy z kroplą wody – praktyczne wskazówki

Degustację whiskey warto zacząć od wersji czystej, w odpowiednim szkle oraz temperaturze. Jedną z najpopularniejszych szklanek do picia whisky jest szklanka typu old fashioned z charakterystycznym grubym dnem lub kieliszek degustacyjny w kształcie tulipana. Whisky najlepiej podawać w temperaturze pokojowej, ok. 18–22°C.

Smak czystej whisky dla osób początkujących może być często zaskakujący lub nawet nieprzyjemny. Ostre nuty smakowe można skutecznie złagodzić dodaniem odrobiny wody, co powinno wzmocnić owocowe akcenty trunku. Dodatek wody jest kwestią względną i zależy od indywidualnych preferencji. Niektórym wystarczy kilka kropli, inni wolą proporcję 1:1.

Dobrym sposobem na złagodzenie whisky typu blended jest również dodatek lodu, czyli „whisky on the rocks”. Schłodzenie trunku może jednak wpływać na zmianę jej smaku.

Whiskey blended można pić również w drinkach i koktajlach – zmieszaną z innymi napojami i dodatkami.

Blended whiskey do drinków – kiedy warto, a kiedy szkoda

Przy wyborze whiskey do drinków warto mieć świadomość, że większość najpopularniejszych, a zarazem najbardziej przystępnych cenowo whiskey blended stworzono z myślą o mieszaniu w drinkach i koktajlach. Ich łagodny i zrównoważony smak doskonale komponuje się z innymi składnikami, dodając głębi i charakteru, ale ich nie dominując.

Wiele podstawowych whiskey blended świetnie sprawdzi się w koktajlach typu Highball, Whiskey/Whisky Sour, czy Old Fashioned. Starsze, a zarazem droższe whiskey blended oznaczone wiekiem, z reguły posiadające większą złożoność smaku i aromatu, mogą zdominować koktajl. Dlatego często serwuje się je solo, z wodą lub lodem.

Serwowanie i przechowywanie – temperatura, szkło, trwałość po otwarciu

Optymalna temperatura do serwowania whiskey to 18–22°C. W takich warunkach aromaty uwalniają się najlepiej. W zbyt wysokiej temperaturze alkohol staje się agresywny i piekący, dominując nad subtelnymi nutami wanilii lub owoców. Whiskey podana w zbyt niskiej temperaturze (np. prosto z lodówki lub zamrażarki) posiada „zamknięty” bukiet, przez co staje się jednowymiarowa. Jeśli lubisz chłodny napój bez rozcieńczania go wodą z lodu, warto rozważyć kamienie do whiskey, które obniżają temperaturę o kilka stopni, nie wpływając na strukturę płynu.

Whiskey blended najlepiej podawać w klasycznej szklance typu old fashioned z charakterystycznym grubym dnem lub w kieliszku degustacyjnym o kształcie tulipana. Szklanka idealnie sprawdzi się do picia whiskey na lodzie (on the rocks) oraz w drinkach. Jej szeroki otwór ułatwia dodawanie dużych kostek lodu, ale pozwala aromatom szybko uciekać. Do powolnej degustacji lepiej sprawdzi się kieliszek, np. Glencairn, który koncentruje aromaty przy wylocie, przez co znacznie ułatwia identyfikację pełnego bukietu trunku.

W przeciwieństwie do wina whiskey, nie psuje się po otwarciu, natomiast dostęp tlenu wpływa na jej smak. Otwarta butelka zachowuje pełnię smaku przez około 12–24 miesiące, pod warunkiem że jest w niej przynajmniej połowa zawartości i że przechowywana jest w cieniu lub kartoniku. Większa zawartość powietrza w butelce przyspiesza utlenianie aromatów, zmieniając smak whiskey. Gdy w butelce zostaje „ostatnia kreska”, najlepiej wypić ją w ciągu kilku tygodni.

Do czego pasuje blended whiskey?

Whiskey blended to uniwersalny alkohol, który dzięki swojej łagodności i zrównoważonemu profilowi smakowemu pasuje do wielu potraw, przekąsek i okazji.

Food pairing – przekąski, sery, grill, czekolada

Wszechstronność whiskey blended sprawia, że świetnie komponuje się z jedzeniem. Doskonale pasuje do przekąsek, np.: orzeszków ziemnych, prażonych migdałów, suszonych owoców (moreli, fig) oraz wędlin (np. szynki parmeńskiej, chorizo). Słony smak przekąsek kontrastuje z lekko słodkim, słodowym charakterem wielu blendów.

Łagodna whiskey blended z Irlandii dobrze łączy się z twardymi i dojrzewającymi serami (jak cheddar lub parmezan) oraz serami wędzonymi.

Whiskey blended będzie również dobrym uzupełnieniem do dań z grilla (warzywa, ryby, mięsa) oraz deserów na bazie czekolady, wanilii i karmelu.

Okazje: spotkanie ze znajomymi, domowy bar, degustacja

Blended whiskey to najbardziej wszechstronna kategoria whiskey, która dzięki powtarzalnemu profilowi smakowemu i przystępności doskonale odnajduje się w różnych okolicznościach.

W przeciwieństwie do wymagającej single malt, whiskey blended jest stworzona tak, aby smakowała szerokiemu gronu odbiorców. Większość osób doceni łagodność takich marek jak Jameson, Tullamore D.E.W. czy Bushmills, które nie posiadają wyraźnych nut dymu lub torfu. Ponadto blendy whiskey „lubią się” z takimi dodatkami jak: cola, piwo imbirowe lub sok.

Blended whiskey na prezent

Bezpieczny wybór – jak dobrać butelkę „w ciemno”

Irlandzka blended whiskey to bezpieczny wybór pod względem zakupu na prezent. Takie marki jak Jameson, Tullamore D.E.W. czy Bushmills to klasyki, które smakują niemal każdemu. Są lekkie, łagodne i owocowe, doskonale łączą się z dodatkami.

Jeżeli szukamy whiskey bardziej złożonej warto rozważyć zakup Bushmills Black Bush 8yo, Jameson Caskmates, Jameson Black Barrel lub Tullamore D.E.W. 12yo.

Edycje premium, zestawy i opakowania prezentowe

Rynek blended whiskey oferuje szeroki wybór edycji premium i kolekcjonerskich, które stanowią doskonały prezent zarówno dla koneserów, jak i osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z tym trunkiem.

Warto zwrócić uwagę na whiskey Muja w wyjątkowych butelkach o kształcie diamentu; limitowane edycje whiskey Teeling z serii Sommelier Selection oraz Small Batch Collaboration – finiszowane w beczkach po winie, piwie lub innych alkoholach; jak również Tullamore D.E.W. 15yo, Jameson 18yo oraz Midleton Very Rare.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym różni się blended whiskey od single malt / single pot still / bourbonu?

Whiskey single malt produkowana jest w jednej destylarni ze słodowanego jęczmienia. Destylowana w miedzianych alembikach, w Irlandii zazwyczaj trzykrotnie.

Whiskey single pot still to duma Irlandii. Destylowana jest w alembikach, w jednej destylarni z mieszanki słodowanego oraz niesłodowanego jęczmienia. Posiada charakterystyczną, „oleistą” teksturę i lekko pikantny, korzenny smak.

Blended whiskey to mieszanka co najmniej dwóch rożnych whiskey: whiskey single malt/pot still oraz whiskey single grain – whiskey destylowanej kolumnowo z mieszanki różnych zbóż.

Bourbon to amerykańska whiskey produkowana z zacieru zawierającego co najmniej 51% kukurydzy. Musi leżakować w nowych dębowych beczkach.

Czy blended whiskey jest gorsza od single malta?

Whiskey blended często postrzegana jest jako mniej prestiżowa niż single malt, co jest nie prawdą. Whiskey blended nie jest gorsza – jest po prostu inna i służy innym celom.

Jaką blended whiskey wybrać do drinków?

Wybór whiskey blended do drinków zależy od tego, czy szukasz bazy, która ma „zniknąć” w napoju, czy takiej, która nada mu charakteru.

Jaka blended whiskey będzie najlepsza na prezent?

Wybór najlepszej blended whiskey na prezent zależy od budżetu oraz tego, jak dobrze znamy gust osoby obdarowywanej. Whiskey blended jest „bezpiecznym” prezentem, ponieważ jej łagodny i zbalansowany smak trafia w gusta większości osób.

Jeżeli szukamy whiskey bardziej złożonej warto rozważyć zakup Bushmills Black Bush 8yo, Jameson Caskmates, Jameson Black Barrel, Tullamore D.E.W. 12yo, Tullamore D.E.W. 15yo lub edycji limitowanych Teeling Sommelier Selection.

Jeżeli zależy nam na oryginalnym wyglądzie polecamy zastanowić się nad whiskey Muja w oryginalnej butelce o kształcie diamentu.

Jak przechowywać whiskey po otwarciu?

W przeciwieństwie do wina whiskey, nie psuje się po otwarciu, natomiast dostęp tlenu wpływa na jej smak. Otwarta butelka zachowuje pełnię smaku przez około 12–24 miesiące, pod warunkiem że jest w niej przynajmniej połowa zawartości i że przechowywana jest w cieniu lub kartoniku.